Raport z rynku sztuki – październik 2011

Udana końcówka polskiego sezonu aukcyjnego



podsumowuje Maciej Gajewski, ekspert Abbey House S.A.


Zgodnie z wieloletnią tradycją jesień oraz okres przedświąteczny to w Polsce intensywny okres handlu aukcyjnego sztuką. Na przestrzeni dwóch tygodni w drugiej połowie października polskie firmy aukcyjne zorganizowały 11 licytacji. Właściciela zmieniło aż 570 obiektów, co z uwagi na krótki okres czasu potwierdza, że mówimy o szczycie sezonu. Sprzedano dzieła sztuki za ponad 4 mln zł (ceny bez prowizji domów aukcyjnych).

Najgłośniejszą transakcją była na pewno sprzedaż pastelu Stanisława Wyspiańskiego „Portret Lizy Pareńskiej” z 1904 roku (1,15 mln zł). Jest to wynik, który z pewnością będzie obecny we wszystkich możliwych podsumowaniach roku,  jednak , mimo to, warto przyjrzeć się rynkowi raczej pod kątem dominujących tendencji i sytuacji w obrębie najważniejszych segmentów.

Młoda Sztuka to segment rynku, który w ekspresowym tempie przeszedł drogę od eksperymentu na rynku aukcyjnym do podstawowego segmentu rynku. W ostatnim czasie odbyły się dwie duże licytacje „sztuki młodych”, a także aukcja Abbey House (Młoda Sztuka i sztuka współczesna). Uwagę zwracają ceny uzyskiwane za minimalistyczne, wyrafinowane malarstwo Anny Szprynger (rocznik 1982). W krótkiej jeszcze perspektywie czasowej widać, że to właśnie ta malarka cieszy się największym zainteresowaniem spośród twórców młodego pokolenia współpracujących z Domem Aukcyjnym Abbey House. Cztery intrygujące akryle jej autorstwa zostały sprzedane w cenach 33-36 tys. zł każdy. Spośród innych młodych twórców, warto odnotować wysokie ceny uzyskane za prace malarzy z pewnym już dorobkiem i rozpoznawanym nazwiskiem: 8 tys. zł za pracę Normana Leto, 6 tys. zł za obraz Ilony Herc, 5,6 tys. zł za jeden z egzemplarzy obrazu The Krasnals (chodź tożsamość, a więc także wiek członków grupy jest tajemnicą), a także 15 tys. zł za płótno Jakuba Słomkowskiego (kolejny z artystów ze „stajni” Abbey House). Spośród wszystkich obiektów Młodej Sztuki tylko kilka procent nie zostało wylicytowanych, co po raz kolejny potwierdza prognozę, według której pozycja rynkowa tego segmentu będzie się umacniać.

W dziedzinie sztuki współczesnej można już mówić o grupie klasyków. Na to miano zasługuje z całą pewnością wielu twórców pokolenia rozpoczynających karierę tuż po wojnie i w latach 50. Na ostatnich aukcjach, prace czterech klasyków współczesnego polskiego malarstwa są szczególnie warte odnotowania. Duży olej Zdzisława Beksińskiego z lat 70 został sprzedany w dość wysokiej cenie wywoławczej 70 tys. zł. Nieco mniejszy akryl na płycie pilśniowej z 1993 roku tego artysty przyniósł cenę 35 tys. zł. Dawno już pod młotek nie trafiły najlepsze prace Jerzego Nowosielskiego. Licytowana w październiku średnich rozmiarów doskonała abstrakcja z 1973 roku została wylicytowana z 40 do 80 tys. zł. Po raz drugi tego roku na aukcję trafia wczesny obraz Romana Opałki przedstawiający Halszkę Piekarczyk. Pierwsza partnerka życiowa malarza była początkowo sceptycznie nastawiona do projektu, który przyniósł Opałce światową sławę. Mimo to, kolekcjonerzy wykazali zainteresowanie jej portretem licytując go podobnie jak płótno sprzedane w marcu, tym razem od 12 do 31 tys. zł. Także „Kompozycja” Tadeusza Kantora z 1962 roku nie należy do jego najważniejszych i najbardziej okazałych prac, jednak  o 27 tys. zł za ten niewielki olej można powiedzieć, że to doskonały zakup. Młodsze pokolenie reprezentuje między innymi Leon Tarasewicz, którego obrazy dość rzadko są obecne na polskich aukcjach. Niewielki obraz w formacie 50×50 został sprzedany za 19 tys. zł. Olej Edwarda Dwurnika z cyklu „Krzyż” osiągnął 14 tys. zł, nieco więcej niż „Przestrzeń IX” Mariana Bogusza z 1977 roku. Szczególnie obrazy tego drugiego wydają się mocno niedowartościowane. Inaczej jest w przypadku Stanisława Młodożeńca, który mniej więcej rok temu nawiązał współpracę z Domem Aukcyjnym Abbey House. Po kilkunastu miesiącach, a szczególnie z perspektywy obrazów sprzedanych w ciągu ostatniego miesiąca, malarz jest najchętniej kupowanym artystą z grona twórców współpracujących na stałe z tą firmą. Dekoracyjne oleje w dużych formatach regularnie osiągają w ostatnich miesiącach ceny w przedziale 40-50 tys. zł.

Wspomniany wyżej pastelowy portret Luizy Pareńskiej autorstwa Stanisława Wyspiańskiego otwiera przegląd transakcji w obrębie sztuki nowoczesnej. Cena 1 mln złotych padła na polskiej aukcji ostatni raz 11 miesięcy temu („Ogrodnik” Władysława Podkowińskiego). To nie jedyny pastel wśród wybitnych prac sprzedanych w ostatnim czasie. Portret grenadiera Napoleona autorstwa innego mistrza tej techniki, Stanisława Ignacego Witkiewicza, został wylicytowany do 55 tys. zł, natomiast „Anemony” Leona Wyczółkowskiego do 49 tys. zł. Polskie malarstwo nowoczesne znalazło się tym razem w cieniu pasteli. Olej Szymona Mondzaina z prowansalskim pejzażem zwraca uwagę ceną 41 tys. zł, mały olej Józefa Mehoffera osiągnął identyczną cenę. Zasłużenie duże, pięciokrotne przebicie uzyskały „Drzewa” Jóżefa Czapskiego z 1958 roku, lecz cena 40 tys. złotych nie wydaje się wygórowana za ten doskonały obraz. Ciekawostką (choć wylicytowana cena 35 tys. zł pozwala przyznać tej transakcji większe znaczenie), jest obraz „Przebudzenie. Wiosna” Mariana Sługockiego, który zajmował się głównie rzeźbą i medalierstwem. To jedyny sprzedany na polskiej aukcji obraz tego artysty.

Sztuka dawna ponownie ustąpiła pola nowoczesnej i współczesnej. Portret pędzla Pawła Merwarta, francuskiego malarza i ilustratora polskiego pochodzenia, nieznacznie przekroczył wysoką cenę wywoławczą osiągając 42 tys. zł. Okazały olej epigon malarstwa historycznego, Jerzego Kossaka, został wylicytowany warunkowo za 45 tys. zł. Wśród grafiki, licznie reprezentowanej na ostatnich aukcjach głównie za sprawą krakowskiego Nautilusa oraz kolejnej aukcji plakatu bardzo wysoką cenę uzyskała akwatinta barwna autorstwa jednej z sił napędowych polskiego rynku sztuki w przeszłości, Mojżesza Kislinga. „Nu assis” przedstawiająca modelkę i piosenkarkę kabaretową, słynną muzę artystów, Kiki de Montparnasse, osiągnęła cenę młotkową 39 tys. zł (przy wywoławczej 15. tys. zł). Grafiki współczesnych mistrzów polskiej grafiki, takich jak Józef Gielniak czy Jerzy Panek, sprzedawały się w tym miesiącu za 4-5 tys. zł. W dziedzinie plakatu po raz kolejny potwierdza się duże zainteresowanie plakatem propagandowym, głównie z lat 50, zarówno polskim jak i radzieckim. Wśród polskich twórców, w tą tematykę zaangażowały się legendy polskiego i światowego plakatu (Wojciech Fangor, Henryk Tomaszewski, Wiktor Górka, Tadeusz Trepkowski) i te plakaty osiągnęły na aukcji cenę od 2 do 2,5 tys. zł. Po raz kolejny na polskim rynku zorganizowano aukcję designu (tym razem w Rempexie). Sprzedało się nieco ciekawych, drobnych obiektów oraz sofa według projektu Tomka Rygalika (cena wylicytowana 4,7 tys. zł). Jednak design z czasem zapewne stanie się zjawiskiem rynkowym na miarę jego obecnej kariery w świecie sztuki.

Tabela 1. Wybrane transakcje aukcyjne, 15 października-15 listopada 2011

autor	tytuł	technika/wymiary	data sprzedaży	cena wywoławcza i cena wylicytowana
Stanisław Wyspiański (1969-1907)	Portret Lizy Pareńskiej, 1904	pastel, papier 65,5×48,5	Warszawa 16.10.2011	(430 000) 1 150 000 zł
Jerzy Nowosielski (1923-2011)	Abstrakcja, 1973	olej, płótno 65×55	Warszawa 16.10.2011	(40 000) 80 000 zł
Józef Czapski (1896-1993)	Drzewa, 1958	olej, płótno, 65×51	Warszawa 16.10.2011	(8 000) 40 000 zł
Mojżesz Kisling (1891-1953)	Nu assis, ok. 1925	akwatinta barwna, 64,5×45	Kraków 22.10.2011	(15 000) 39 000 zł
Stanisław Młodożeniec (*1953)	Kompozycja, 2006	olej, płótno, 100×90	Warszawa, 31.10.2011	(40 000) 49 500 zł
Anna Szprynger (*1982)	bez tytułu, 2011	akryl, płótno, 30×30	Warszawa, 31.10.2011	(30 000) 36 000 zł
Norman Leto (*1980)	Golden Hair, 2008	technika własna, płótno, 55×46	Warszawa 20.10.2011	(500) 8 000 zł
Tomek Rygalik (*1976)	Sofa Chopin	obicie wełna Kvadrat	Warszawa 22.10.2011	(3 500) 4 700 zł
Wiktor Górka (1922-2004)	plakat “Nasza Konstytucja”, 1952	offset, papier 100×70	Warszawa 27.10.2011	(400) 2 200 zł

VIP Art Fair

     Rusza nowa platforma dla kolekcjonerów sztuki. Późną jesienią zarejestrowane osoby otrzymają karty VIP pozwalające swobodnie korzystać z uruchomionej platformy.

     Innowacyjne rozwiązanie ma stanowić swego rodzaju filtr pomiędzy światem sztuki, galerii, dystrybutorów i profesjonalnych kolekcjonerów.

   
     Pośród prac największych artystów świata dostępne będą też dzieła polskich twórców, min.: Wojciecha Fangora i Romana Opałki oraz stypendystki DA Abbey House Anny Szprynger. Jej dzieła znajdują się w kolekcji Grażyny Kulczyk.

Zobacz więcej - International Contemporary Art Fair

Młodzi artyści na aukcji "Drugi krok"

     Prawie 100 dzieł młodych, polskich artystów zostało wystawionych na aukcję 1 października bieżącego roku w łódzkim domu aukcyjnym Rynek Sztuki. Oprócz obrazów kolekcjonerzy mogli wylicytować też grafikę, rzeźby oraz ceramikę.

Od 2006 roku Rynek Sztuki organizuje Aukcje Promocyjne skierowaną do absolwentów przede wszystkim łódzkiej ASP, które mają ułatwić im życiowy start. Przedsięwzięcie spotkało się z dużym zainteresowaniem ze strony kolekcjonerów, którzy licytują 80 proc. prac artystów.

Wszystkie dzieła wystawione na licytację prezentowane są na wystawie w siedzibie Rynku Sztuki oraz na stronie internetowej www.ryneksztuki.eu Wstęp na sobotnią aukcję jest wolny i nie obowiązuje wpłata wadium.

Warsztaty Wealth Management

     W czwartek 22 września w Kawiarni – Galerii MiTo odbyło się śniadanie biznesowe połączone z warsztatami Wealth Management. Uczestniczyli w nim doradcy inwestycyjni, specjaliści z domów maklerskich i funduszy inwestycyjnych.

     Spotkania doradców inwestycyjnych z ekspertami są formą doskonalenia wiedzy i umiejętności, które służą zrozumieniu interesów zamożnych klientów. Oni wymagają od doradców znajomości najnowszych trendów i wydarzeń oraz umiejętności przewidywania. Cykl śniadań biznesowych inicjowanych przez DAAH ma również na celu stworzenie społeczności eksperckiej, która będzie skutecznie podnosiła jakość doradztwa inwestycyjnego w Polsce i promowała ideę Wealth Management.
   
     Pierwsze śniadanie czwartkowe otwiera cykl warsztatów Wealth Managemnt. Uczestnicy dyskutowali na temat przyszłości Wealt Management w Polsce oraz Art Bankingu. Wysoko oceniono inicjatywę DAAH i Funduszu Idea TFI związaną z powołaniem do życia FIZ Abbey Art Found, którego aktywa w całości związane są z rynkiem sztuki.

     Kolejne otwarte spotkanie odbędzie się już 20 października, a uczestnicy bliżej przyjrzą się strukturze portfeli bogatych Polaków i zwyczajom inwestycyjnym jakie ich dotyczą. Będą też dyskutować o nowych produktach inwestycyjnych i oczekiwaniach rynku z nimi związanych. Informacje na ten temat będą publikowane w serwisie www.abbeyhouse.pl lub pod tel.+48 512 052 556

Potężny kryzys na horyzoncie

Alessio Rastani - Goldman Sachs i wielkie fundusze inwestycyjne rządzą światem. Strefa Euro upadnie, a miliony ludzi w ciągu najbliższych 12 miesięcy stracą swoje oszczędności. Najgorszą rzeczą, jako można robić to bezczynne czekanie na reakcję rządów

Forbes - Sztuka szczepionką dla portfela

     W październikowym wydaniu Forbes możemy przeczytać artykuł Jakuba Kokoszki (wiceprezes DAAH SA), w którym promowane są inwestycje w obszar sztuki, jako te, które pozwalają uniknąć problemów związanych ze złą koniunkturą na giełdzie.

     Autor przekonuje, że inwestorzy indywidualni na świecie podążając za trendami kreowanymi przez instytucje finansowe lokują w sztukę już około 10 procent swoich portfeli. Jest to wynik przenoszenia kapitału w aktywa niezależne od negatywnych trendów dotyczących rynków finansowych, które zagwarantowały w ostatnim kwartale najwyższą zyskowność. "Ucieczka w sztukę" jest też wynikiem wywindowanych cen złota.

     Na świecie istnieje ponad 40 funduszy inwestycyjnych skoncentrowanych na tym rynku. Są notowane na parkietach w Nowym Jorku, Paryżu, Frankfurcie, Zurychu i w Warszawie. 1 września 2011 r. powstał pierwszy  fundusz indeksowany (ETF) Skate's Art Investable Index. Pośród 12 wiarygodnych spółek ze świata sztuki, w które fundusz zainwestował znalazła się tylko jedna z Europy Środkowej. Jest nią notowany od maja 2011r. na NewConnect Dom Aukcyjny Abbey House SA. Według zarządu spółka dokłada wszelkich starań, aby jak najszybciej znaleźć się na głównym parkiecie GPW.

     Przeczytaj pełny artykuł w Forbes

Warsztaty inwestowania w sztukę DAAH i Elle Decoration

    Spółka Abbey House, łącząca działalność inwestycyjną, wystawienniczą z systemem stypendialnym dla artystów w ramach konsekwentnie realizowanej misji edukacyjnej organizuje warsztaty inwestowania w sztukę dla czytelniczek Elle Decoration.

    Abbey House regularnie organizuje szkolenia z zakresu art bankingu, wealth management, jest także pomysłodawcą cyklu Obiadów Czwartkowych nawiązujących do spotkań na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego. Najnowszy projekt warsztatów z inwestowania w sztukę spółka przygotowała we współpracy z redakcją Elle Decoration, jedynego w Polsce międzynarodowego  magazynu w o wnętrzach i designie.

    Pierwsze spotkanie odbyło się wczoraj, 11 października. Uczestniczki dowiedziały się m.in. czym są inwestycje alternatywne, co oznacza efekt Sasnala, na co warto zwracać uwagę budując swoją kolekcję dzieł sztuki oraz jakie są obecnie trendy na tym rynku. Program szkolenia przewiduje również dyskusję o roli biznesu, jako współczesnego mecenasa sztuki na przykładzie znanych instytucji takich jak: UBS lider bankowości szwajcarskiej, BZ WBK, Microsoft, czy BMW Group.

    "Projekt szkolenia szytego na miarę dla czytelniczek Elle Decoration jest przede wszystkim przejawem naszego działania edukacyjnego połączonego z promowaniem wśród Polaków mody na sztukę" – mówi Joanna Stopyra z Abbey House. Chcemy pokazać, że mamy w końcu w Polsce warunki do tego, żeby nie tylko marszandzi czy wytrwani kolekcjonerzy mogli mieć swoje kolekcje dzieł, ale także architekci, projektanci, lekarze, prawnicy, czy młodzi ludzie dopiero urządzający swoje mieszkania. Dzisiaj istnieje wiele możliwości, dzięki którym każdy zainteresowany może rozpocząć przygodę ze sztuką - dodaje Stopyra – a czytelniczki Elle Decoration na pewno są w tej grupie.

    Wspólny projekt Abbey House i Elle Decoration to ambitna inicjatywa edukacyjna, także ze względu na to, że jest to jedna z nielicznych ofert szkoleniowych z zakresu inwestowania w sztukę skierowana specjalnie dla kobiet.

    Szkolenie odbędzie się 11 października w MiTo Art Galery będącej połączeniem nowoczesnej galerii z kawiarnią, poprowadzi je Paweł Makowski, pomysłodawca i główny założyciel Domu Aukcyjnego Abbey House S.A.